به گزارش همدان پرس؛ مجموعه‌ای که اطلاعات ارزشمندی از ساختار اداری، مدیریت شهری، امور عمرانی، اجتماعی و خدمات عمومی همدان در دوره‌های تاریخی گذشته را در خود جای داده است.
مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور(همدان) با اشاره به اهمیت این اقدام اظهار داشت: انتقال و تعیین تکلیف اسناد تاریخی شهرداری همدان گامی مهم در صیانت از میراث مستند و فراهم کردن زمینه بهره‌برداری پژوهشگران از منابع دست اول تاریخ مدیریت شهری همدان است.
عاطفه زارعی ضمن تقدیر از اقدام فرهنگی شهرداری همدان در انتقال این اسناد به آرشیو سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران افزود: بخشی از اسناد اداری و تاریخی دستگاه‌های اجرایی در گذر زمان در معرض پراکندگی، فرسودگی یا از دست رفتن قرار می‌گیرند و تعیین تکلیف، ساماندهی و انتقال اصولی آن‌ها به مراکز تخصصی آرشیوی، زمینه حفاظت پایدار و دسترسی پژوهشی به این منابع را فراهم می‌کند.
زارعی ادامه داد: تاکنون بیش از ۵۳۸ پرونده خطی شامل ۷۷۲۱ برگ از این مجموعه فهرست‌نویسی شده است؛ اسنادی که بخش قابل توجهی از آن‌ها به دوره پهلوی اول و دوم و دوران فعالیت شهرداران و مسئولانی همچون عباس صدر تیمور، اسدالله فزونی، محمدحسین دهقان، حسین داورپناه، محمدعلی روشن، محمدفضائلی، منصور جلیلی و عبدالله یاور فروهر مربوط است.
مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور (همدان) با اشاره به ویژگی‌های این مجموعه گفت: خطی بودن اسناد، افزون بر ارزش محتوایی، آن‌ها را برای پژوهش در زمینه رسم‌الخط اداری و شیوه نگارش مکاتبات رسمی در دوره مورد مطالعه نیز حائز اهمیت کرده است. این اسناد همچنین بخش‌های متنوعی از امور اداری و مالی بلدیه و شهرداری همدان را دربرمی‌گیرد و در مکاتبات آن‌ها نام و فعالیت بسیاری از ادارات و نهادهای دولتی از جمله اداره صحیه همدان، اداره دارایی، اداره معارف و اوقاف و دیگر دستگاه‌های مرتبط دیده می‌شود.
وی افزود: این مجموعه تصویری قابل توجه از روند شکل‌گیری و توسعه مدیریت شهری همدان ارائه می‌کند و اطلاعاتی درباره خیابان‌کشی و ساماندهی معابر شهر در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد؛ از جمله اسنادی درباره برگزاری مناقصه‌ها، مشخصات پیمانکاران و فعالیت مهندسان ناظر وزارتی از جمله مهندس کیوان.
زارعی با اشاره به ابعاد اجتماعی و خدماتی اسناد شهرداری همدان اظهار کرد: در این مجموعه، اطلاعاتی درباره نظارت شهرداری بر بنگاه خیریه، تیمارستان غرب ـ که بعدها بیمارستان پهلوی نام گرفت ـ و دارالمجانین غرب و تأمین بودجه این مراکز وجود دارد. همچنین نظارت بر پاسگاه‌های شهرداری یا کلانتری‌ها از حیث ارائه خدمات شهری، امور عمرانی و نوسازی ساختمان‌های اداری نیز در این اسناد بازتاب یافته است.
وی ادامه داد: اسناد موجود، ساختار داخلی بلدیه و وظایف دوایر مختلف آن، از جمله دایره رفت‌وروب، دایره ساختمانی و بخش روشنایی را نیز نشان می‌دهد و از این منظر می‌تواند برای مطالعه تحول ساختار سازمانی و تقسیم وظایف در مدیریت شهری همدان مورد استفاده قرار گیرد.
مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور (همدان) یکی دیگر از ویژگی‌های قابل توجه این مجموعه را ثبت اطلاعات مربوط به محلات مختلف همدان دانست و گفت: در این اسناد، نام شمار زیادی از محلات همدان همراه با اطلاعاتی درباره موقعیت، وضعیت شهری و فعالیت‌های شغلی، اجتماعی و فرهنگی آن‌ها آمده است؛ محلاتی همچون کاهبار، کبابیان، ارامنه، یهودیان و درب حکیم‌خانه که مطالعه آن‌ها می‌تواند در بازسازی بخشی از سیمای اجتماعی و شهری همدان در دوره مورد نظر مؤثر باشد.
زارعی همچنین به اسناد مرتبط با تأمین آب محلات اشاره کرد و افزود: بخشی از این اسناد شبکه آبرسانی به محلات فاقد چشمه را از طریق سقاها و بشکه‌داران و با نظارت دایره رفت‌وروب شهرداری ترسیم می‌کند و از سوی دیگر موضوعاتی مانند نظارت بر بهداشت عمومی در قصابی‌ها، حمام‌ها و معابر نیز در آن‌ها قابل مشاهده است.
