به گزارش همدان پرس؛ محمدیان منصور در گفتوگو با پایگاه خبری همدانپرس تأکید کرد که هدف اصلی مطالعات انجامشده، احیای طبیعی رودخانه بوده و هرگونه ساختوساز در بستر رودخانه میتواند خطر سیلاب و تخریب را افزایش دهد.
وی با اشاره به مطالعات انجامشده درباره رودخانههای شهری همدان اظهار کرد: در قالب این مطالعات که با همکاری دانشگاه بوعلی سینا و برخی نهادهای مرتبط انجام شد، سه نقطه بهعنوان پایلوت برای احیای رودخانهها پیشنهاد شد.
بستر رودخانه یا پیادهراه؟!
وی با بیان اینکه تمرکز اصلی این مطالعات بر رودخانه گنجنامه بوده است، افزود: هدف این طرح از ابتدا احیای رودخانه و بازگرداندن کارکرد طبیعی آن بوده، نه اینکه بستر رودخانه به پیادهراه یا فضای مصنوعی شهری تبدیل شود.
محمدیانمنصور با اشاره به اهمیت تفکیک «بستر» و «حریم» رودخانه تصریح کرد: بستر رودخانه در واقع خانه رود محسوب میشود و متعلق به عموم است و نباید در آن ساختوساز صورت گیرد. در مقابل، حریم رودخانه ممکن است دارای مالکیت خصوصی باشد، اما همچنان مشمول محدودیتهایی برای ساختوساز و بهرهبرداری است.
وی هشدار داد: هرگونه مداخله عمرانی در بستر رودخانه میتواند در زمان بارندگیهای شدید خطر سیلاب و خسارت را افزایش دهد. تجربه سیلابهای رخداده در امامزاده داوود و شیراز نمونههایی از پیامدهای بیتوجهی به بستر طبیعی رودخانههاست.
طراح پروژه آزادسازی حریم رودخانه گنجنامه همچنین با اشاره به رویکرد طراحی این طرح گفت: در این مطالعات بر اصل «حداقل مداخله» تأکید شده است. به این معنا که از اقداماتی مانند کانالکشی بتنی، کفسازی گسترده یا تبدیل بستر رودخانه به فضای مصنوعی پرهیز شود.
اهمیت حفظ حالت طبیعی
وی ادامه داد: کانالسازی میتواند باعث کاهش نفوذ آب به زمین، آسیب به ریشه درختان کهنسال و افزایش سرعت خروج آب از بستر رودخانه شود که در نهایت به تضعیف اکوسیستم طبیعی منطقه منجر خواهد شد.
صاحبمحمدیان منصور تأکید کرد: بهترین رویکرد برای مدیریت این فضاها، حفظ حالت طبیعی رودخانه و انجام مداخلات حداقلی است تا هم ایمنی در برابر سیلاب حفظ شود و هم ارزشهای محیطزیستی منطقه از بین نرود.
نقض غرض
محمدیانمنصور اظهار کرد که بستر رودخانه ظرفیت تحمل سازههای سنگین را ندارد و در بلندمدت دچار سستی میشود. او هشدار داد: این بستر طی ۱۵ سال آرامآرام شل میشود و با یک سیلاب همه سازهها از بین میرود؛ همان اتفاقی که در گذشته برای ساختوسازهای غیرمجاز مردم رخ داده بود.
وی با اشاره به اینکه زمینهای اطراف رودخانه با هدف آزادسازی بستر از مردم و دانشگاه گرفته شده است، افزود: چطور ممکن است همان بستر را که از مردم گرفتیم، حالا خودمان تبدیل به محل ساختوساز کنیم؟ این نقض غرض است.
طراح پروژه تأکید کرد که در طرح اولیه، حتی در صورت نیاز به کفسازی، این اقدام باید در حریم ششمتری کنار رودخانه انجام میشد و نه در بستر اصلی. او گفت: نقشههایی که ارائه شد، نقشه اجرایی نبود؛ فقط روش کار را مشخص میکرد.
ساختوساز فعلی هیچ ارتباطی با طرح ما ندارد.
مدیران قدیم، مدیران جدید
محمدیانمنصور با اشاره به تغییر مدیران آب منطقهای، محیطزیست و شهرداری در سالهای پس از طراحی پروژه، توضیح داد که این تغییرات باعث شده مسیر پروژه دگرگون شود: مدیران جدید از سابقه تصمیمات قبلی اطلاع نداشتند و پروژه رنگ و بوی دیگری گرفت.
وی هدف اصلی طرح را «بازگرداندن رودخانه به خانه طبیعی خود» عنوان کرد و افزود: در جهان امروز رودخانهها را به حالت طبیعی برمیگردانند، نه اینکه با سازههای سنگین آنها را کانالسازی کنند. این کار خطر سیلاب را افزایش میدهد.
کی بود؟ کی بود؟ تو بودی!
به گفته وی، رودخانه گنجنامه در پرآبترین حالت تنها حدود هشت متر عرض را پر میکند و نیازی به مداخلات سنگین ندارد. او تأکید کرد: پوششکردن و کانالسازی رودخانه، خطرات جدیدی ایجاد میکند و با اهداف اولیه پروژه مغایرت دارد.
محمدیانمنصور در پایان گفت که از سازوکار تصمیمگیری فعلی اطلاعی ندارد، اما آنچه امروز اجرا میشود «مطابق طرح اولیه نیست» و مسئولان باید نسبت به پیامدهای آن توجه بیشتری داشته باشند.
گفتگو: فاطمه کاظمی
