به گزارش همدان پرس؛ تغییرات پیاپی طرح، نبود تجربه در اجرای کف شیشهای شهری، حذف مشاور از روند اجرا و نگرانیهای جدی درباره نگهداری، پروژه سایتموزه باباطاهر را در آستانه تکرار سرنوشت میدان امام قرار داده است.
تغییرات مکرر طرح؛ از شیشه هرمی تا شیشه مسطح
به گفته مشاور پروژه طرح اولیه که سال گذشته در شورای فنی میراث فرهنگی تصویب شده بود، شامل اجرای یک سازه شیشهای هرمی بود، اما پس از ایرادات شورای شهر و بررسیهای مجدد در کمیسیون ماده ۵، طرح تغییر کرد و نسخه «شیشه مسطح» جایگزین شد.
صاحب محمدیانمنصور تأکید میکند: هر دو گزینه مزایا و معایب خود را دارند؛ ویژگی شیشه مسطح ساخت آسانتر، نگهداری سادهتر، اما با مشکل لغزندگی و کثیفشدن سریع و ویژگی شیشه هرمی کاهش لغزندگی و جلوگیری از تردد روی سطح، اما محدودیت دید و ساخت پیچیدهتر است.
ابهام در اجرای پروژهای بیسابقه در کشور
مشاور طرح با اشاره به اینکه «اجرای کف شیشهای قابل تردد در فضای شهری برای عموم» در ایران سابقه ندارد، میگوید: نه مردم سابقهای از چنین پروژهای در ذهن دارند، نه خبرنگاران، نه حتی تیمهای اجرایی. این ناآشنایی باعث افزایش خطا، تأخیر و اختلافنظر شده است.
وی میافزاید که نبود تجربه مشابه، مدیریت پروژه را دشوارتر کرده و باعث شده بسیاری از تصمیمها در حین اجرا تغییر کند.
قطع ارتباط مشاور با روند اجرا
یکی از مهمترین مشکلات، حذف نقش مشاور در مرحله اجراست. مشاور پروژه توضیح میدهد: ما فقط طراح بودیم و قرارداد نظارت نداشتیم. هر تغییری باید از مسیر شهرداری و میراث فرهنگی به ما ارجاع شود، در حالی که قرارداد ما تمام شده و این روند زمانبر است.
به گفته وی این موضوع باعث شده اصلاحات فنی و طراحی با تأخیر انجام شود.
مشکلات فنی؛ از ریزش دیوار تا عایقبندی ناقص
مشاور پروژه اعلام میکند که ریزش بخشی از دیوار حائل باعث شد برخی جزئیات فنی مطابق نقشه اجرا نشود. وی همچنین درباره وضعیت عایقبندی رطوبتی و تاسیسات مکانیکی و برقی پروژه ابراز نگرانی میکند.
هشدار درباره آینده سایتموزه: سرنوشت میدان مرکزی تکرار میشود
مشاور طرح با اشاره به تجربه سایتموزه میدان مرکزی همدان میگوید: در میدان مرکزی نه سیستم گرمایش از کف روشن شده، نه دوربینها فعالاند، نه بلندگوها. اگر نگهداری نباشد، سایتموزه باباطاهر هم به همین سرنوشت دچار میشود.
وی تأکید میکند که این پروژهها شبیه یک «پیادهرو شهری» نیستند و نیاز به مدیریت، موزهدار، تولید محتوا، نظافت مستمر و حفاظت دارند.
لزوم مدیریت فرهنگی، نه فقط عمرانی
مشاور طرح با انتقاد از نگاه صرفاً عمرانی شهرداری میگوید: شهرداری باید بپذیرد که موزهداری یک کار فرهنگی است و بسیاری از شهرداریهای کشور در این زمینه تجربیات بسیار خوبی دارند. اگر شهرداری توان ویا علاقه ای به نگهداری ندارد، می تواند از بخش خصوصی برای نگهداری و بهرهبرداری استفاده کند.
محمدیان منصور یادآور میشود که شهرداری تهران تعداد بسیاری موزه را مدیریت و نگهداری میکند و این موضوع در وظایف شهرداریها قابل تعریف است.
خطر وندالیسم و بزهکاری در صورت نبود مدیریت
مشاور طرح با اشاره به اصول «ممانعت از جرم از طریق طراحی محیطی (CPTED)» میگوید: اگر رویداد فرهنگی برگزار نشود، اگر نظارت نباشد و چشمان ناظر بر پروژه وجود نداشته باشد و اگر دوربینها فعال نشوند، این فضاها بهسرعت تبدیل به محل بزه، تخلف و آسیب اجتماعی میشوند.
وی هشدار میدهد که سطح شیشهای باباطاهر بهدلیل موقعیت مکانی، در معرض آسیبهایی مانند پرتاب مواد محترقه نیز خواهد بود.
پیشنهادها و راهکارها
مشاور طرح تأکید میکند که برای موفقیت پروژه باید سیستمهای نظارتی و صوتی فعال شود، رویدادهای فرهنگی در فضا برگزار شود، مولاژها و محتوای آموزشی برای معرفی تاریخ محله کشف شده در لایه زیرین شهر، تهیه شود و مدیریت واحد و دائمی برای نگهداری سایتموزه تعیین شود.
با وجود پیشرفتهای اخیر و انتخاب پیمانکار نصب شیشه، مشاور طرح معتقد است مشکل اصلی پس از نصب شیشه آغاز میشود.
محمدیان منصور تأکید میکند که بدون برنامهریزی برای نگهداری، نظافت، حفاظت و تولید محتوا، این پروژه نیز مانند برخی طرحهای گذشته به فضایی متروکه و آسیبپذیر تبدیل خواهد شد.
----------------
فاطمه کاظمی
